-
Portzentaje
baten kalkulua.
-
Ehuneko
gehikuntza edo gutxitze baten kalkulua.
- Egunero entzuten ditugu edo ematen
dizkigute portzentajezko adierazpenetan emandako datuak, emaitzak edo
estimazioak. Horregatik, bada, portzentaje datuak (ehunekoak) ongi kalkulatzen
eta ulertzen jakitea oinarri-oinarrizko
jakintza da gaur egun.
PORTZENTAJEEKIN EGITEKO KALKULUAK
A.
PORTZENTAJE
BAT KALKULATZEA
A.1 ESKUZKO PROZEDURA
“Zerbaiten” %20 aurkitzeak esan nahi du:
%20 = 100etik 20 =
20 /100 = 0,2 20 % = 0,2
800en %20 = 0,2 x
800 = 160
A.2 KALKULAGAILUZ EGITEKO
MODUA
800EN
%20 800 X % 20
B. EHUNEKO GEHIKUNTZA KALKULATZEA
B.1 ESKUZKO PROZEDURA
Gogoratu: Kopuru
baten %100
+ 20 % 1,2
(100 / 100 = 1)
kopuru osoa da.
Beraz: Kopuru bat
%20z gehitzea haren %120 aurkitzea da. 120 /120 = 1,2
Gehitu %20 800i =
800en %120 = 1,2 x 800 = 960
B.2 KALKULAGAILUZ EGITEKO
MODUA
Gehitu
%20 800i 800 x % 20
C. EHUNEKO GUTXITZEA KALKULATZEA
C.1 ESKUZKO PROZEDURA
Gogoratu: Kopuru
baten %100
- 20 % 0,8
(100 / 100 = 1)
kopuru osoa da.
Beraz: Kopuru bat
%20z gutxitzea haren %80 aurkitzea da. 80 / 100 = 0,8
800 %20z gutxitzea
= 800en %80 = 0,8 x 800 = 640
C.2 KALKULAGAILUZ EGITEKO
MODUA
800i
%20 gutxitzea 800 - % 20
PORTZENTAJE BAT AURKITZEA
|
EHUNEKO GEHIKUNTZA KALKULATZEA
|
EHUNEKO GUTXITZEA KALKULATZEA
|
|
ADIBIDEA
|
600 €-ren %20
ordaintzea, zenbat da?
|
600
€ gehi %5
ordaintzea, zenbat da?
|
600 € ken %5 ordaintzea, zenbat da?
|
ESANAHIA
|
Ordaintzekoa:
100etik 5
5% = 5 /100 = 0,05
|
Ordaintzekoa:
100etik 105
105% = 105 / 100 = 1,05
|
Ordaintzeakoa:
100etik 95
95% = 95 / 100 = 0,95
|
ESKUZ ALA BURUZ KALKULATZEA
|
600 €-ren %5
0,05 x 600 €
|
600 €-ren %105
1,05 x 600 €
|
600 €-ren %95
0,95 x 600 €
|
KALKULAGAILUZ KALKULATZEA
|
600 x 5 %
|
600 + 5 %
|
600 – 5 %
|
1.
Gogoratu portzentajea zenbaki hamartar bat dela.
Kalkulatu
portzentajeok, eta esan zer eragiketa egiten duzun.
- 40 ikasleren %15 40
x _____ = _______
- 80 €-ren %25 ____ x
_____ = _______
- 150 kromoren %24 ____ x _____ = _______
- 700 €-ren %125 ____ x _____ = _______
2.
Osatu taula hau kalkulagailua erabiliz.
KALKULATZEKOA
|
ZAPALDUTAKO TEKLAK
|
EMAITZA
|
|
2,5 €-REN %22
|
€
|
zent
|
|
7,5 ha-en %4
|
ha
|
m 2
|
|
850 g-en %140
|
g
|
kg
|
|
120 hl-en %0,6
|
hl
|
l
|
|
3.
Osatu portzentajea eta zenbaki hamartar baliokidea erabiliz.
1000ren
5 / 8 = _________ 1000ren % = 1000 x
_______ = _______
500en
3 / 2 = ___________ 500ren % = 500 x _______ = ________
4. Fabrika batean
egite dituzten piezen %0,03k akatsen bat izaten du.
Urte
batean 25.000 pieza egi nbaldin badituzte, zenbat piezak izango du
akatsen
bat?
ESKUZKO
PROZEDURA
25.OOO
X ______ = ______
KALKULAGAILUZ
EGITEKO MODUA
25.000
X ______ = ______
5.
Ikastetxe bateko 120 ikasleetatik, 30 ikasketa bururako bidaia egitera doaz.
Ikasleen
% _______ baizik ez doa ikasketa bukaerako bidai egitera.
6.
Bi gazta puska huetatik zein aukeratu behar da gantz gutxien iresteko?
KALKULUAK
7.
Olibek duten pisuaren %18 bihurtzen da oliba olio.
5
tona olibarekin _______ kg olio aterako da.
8.
Esan produktu hauetatik zeinek duen beherapen handiena.
80 € |
100 € |
240 € |
1.220 € |
|
65 €
|
85 €
|
204 €
|
64 €
|
1.010 €
|
9.
Kalkulatu buruz, eurotan, zenbateko beherapena izango duen.
BEHERAPENA
|
||||||
%50
|
%25
|
%10
|
%5
|
%1
|
||
40 €
|
||||||
500 €
|
||||||
800 €
|
||||||
20,80 €
|
||||||
10.
Kontuz, “Portentajeen engainuak”
Atzo
28 kromo nituen, 7 kromo oparitu dizkidate. 35 35 kromo ditut gaur.
“Gaur
atzo baino % ______ kromo gehiago ditut”.
“Atzo
gaur baino % ______ kromo gutxiago nituen”.
Pentsatu
ondo eta begiratu zer alde dagoen.
100 20 120 -20
100
100 x2 200 :2
100
100 %20
120 -%20 96
11. Kontuz!
“Portzentajeen engainuak”. Zehazki hitz egin behar dugu. Modu
askotan konpara
daiteke Irenek eta Janak aurreratuta daukaten dirua.
Janak 5 euro
ditu
Irenek 20 euro
ditu
- Janak
Irenek baino 15 euro gehiago ditu.
- Irenek
Janak baino 15 euro gutxiago ditu.
- Janak
Irenek baino lau bider euro gehiago ditu (20 euro 5 euroren aldean).
- Irenek
Janak baino lau bider euro gutxiago ditu (5 euro 20 euroren aldean).
- Janak
Irenek baino %300 euro gehiago du (15etik 5)
- Irenek
Janak baino %75 euro gutxiago du (20tik 15)
- Janak
duen euro kopurua Irenek duenaren %400 da (5etik 20)
- Irenek
duen euro kopurua Janak duenaren %25 da (20tik 5)
A
-
Gure jolas garaia 20 minutukoa izaten da. Gaur zigortu egin gaitu irakasleak,
eta 15 minutuko jolas garaia zain dugu. Osatu
- Gaur atzo baino % ____________ jolas garai gutxiago
izan dugu.
- Atzo gaur baino % ____________ jolas garai gehiago
izan genuen.
- Gaurko jolas garaia atzokoaren % _____________ izan
da.
- Atzoko jolas garaia gaurkoaren % _____________ izan
zen.
B
-
Hartu kontuan soldata hauek eta kalkulatu.
a.
Langileak 30.000 euro irabazten du urtean
b.
Langileak 24.000 euro irabazten du urtean
c.
Langileak 32.000 euro irabazten du urtean
a
langileak b langileak baino % ________________ gehiago irabazten du.
b
langileak a langileak baino % ________________ gutxiago irabazten du.
c
langileak b langileak baino % ________________ gehiago irabazten du.
b
langileak c langileak baino % ________________ gutxiago irabazten du.
C
- Egin zure kalkuluak eta
osatu
Petroleo upelaren prezioak
20$-etik 25$-era egin du urtebetean.
-
Petrolio upelaren prezioa % ____________ igo da urtebetean.
-
Orain dela urtebete % _______________ gutxiago
zen petrolio upelaren prezioa.
12. Gogoratu
portzentaje igoera edo beherapena kalkulatzeko eskuzko
prozedura. Osa ezazu,
ondoko ereduari jarraituz.
|
PREZIOA
|
IGOERA EDO BEHERAPENA
|
ORDAINTZEKO PORTZENTAJEA
|
EGIN BEHARREZKO KALKULUA
|
AZKEN PREZIOA
|
|
700 €
|
+ 15 %
|
% 115
|
700 x 1,15
|
805 €
|
|
500 €
|
- 25 %
|
|
|
|
|
90 €
|
+ 8 %
|
|
|
|
|
620 €
|
- 5 %
|
|
|
|
|
13.000 €
|
+ 0,7 %
|
|
|
|
|
8.000 €
|
+ 120 %
|
|
|
|
13. Gogoratu nola
kalkulatzen den, kalkulagailua erabiliz, portzentaje igoera
edo beherapena. Osatu
taula hau, eredu honi jarraituz.
|
KOPURUA
|
IGOERA EDO BEHERAPENA
|
KALKULUA, ZAPALDU BEHARREKO TEKLAK
|
EMAITZA
|
|
700
|
+ %15
|
700 + 15 %
|
|
|
620
|
- %5
|
|
|
|
8.000
|
+ %120
|
|
|
|
13.000
|
+ %0,7
|
|
|
14. Xabier lau
eginkizun hauetan zenbat ordu eman duen apuntatuz joan da. Osatu.
|
|
1. ASTEA
|
2. ASTEA
|
1. ASTETIK 2. ASTERA ALDEA (%)
|
2. ASTETIK 1. ASTERA ALDEA (%)
|
|
ETXEKO LANAK EGITEN
|
|
|
|
|
|
TELEBISTA IKUSTEN
|
|
|
|
|
|
KIROLETAN
|
|
|
|
|
|
ORDENAGAILUAN JOLASTEN
|
|
|
|
|
15. Xabierrek
teniserako sare-pala bat erosi nahi du. Erakuslehioan
beherapen iragarki
bat dago. (%20 BEHERAPENAK / RAKETA 90 €)
- Zenbat
euro gutxiago kobratuko diote? _______________ €
-
Zenbat ordaindu behar du? _________________ €
-
Orain % _______________ merkeagoa da
-
Lehen %_______________ garestiagoa zen.
No hay comentarios:
Publicar un comentario